13.11.2024: Ημέρα Δράσεων των Σχολείων

Στις “Ημέρες Περικλέους” που διοργάνωσε ο Δήμος Παπάγου – Χολαργού με δράσεις για τα σχολεία, αντιπροσωπεία τεσσάρων μαθητών & μαθητριών του σχολείου μας με την κ. Φραντζεσκάκη παρευρέθησαν στη κατάθεση στεφάνου στον Αδριάντα του Περικλή. Στη συνέχεια στην αίθουσα “Μίκης Θεοδωράκης”, μαθητές-τριες του σχολείου μας και των άλλων σχολείων του Δήμου, παρακολούθησαν διάφορες δράσεις που το κάθε σχολείο είχε ετοιμάσει για το σκοπό αυτό όπως έκθεση ζωγραφικής και τραγούδια. Το σχολείο μας συμμετείχε με ομάδα μαθητών – τριών σε αγώνες ρητορικής με θέμα: “Το δίλημμα της εμπλοκής σε πόλεμο: νόμιμη άμυνα ή πρόσχημα για κυριαρχία; ” που διενεργήθηκαν από τους συνεργαζόμενους ομίλους ρητορικής του σχολείου μας με υπεύθυνη καθηγήτρια την κ. Ευαγ. Ανδρίτσου και του Λυκείου Παπάγου.

Χαιρετισμός Δράσης

Αγαπητοί συνδημότες και φίλοι του Δήμου Χολαργού-Παπάγου, καλησπέρα σας. Οι  συνεργαζόμενοι ρητορικοί όμιλοι του 1ου ΓΕΛ Παπάγου και 1ου ΓΕΛ Χολαργού σας καλωσορίζουν σε μία δράση που επιχειρεί να συνδυάσει τη ρητορική με την Ιστορία, τo debate με τα δραματικά δρώμενα, το παιχνίδι ρόλων με τη συμμετοχή στα κοινά, την κατάδυση στο ένδοξο παρελθόν με τον προβληματισμό για το μάλλον δυσοίωνο μέλλον.

Επεξήγηση Δράσης

Σε τι ακριβώς συνίσταται αυτή η φιλόδοξη δράση των Ομίλων μας; Τι πρόκειται να παρακολουθήσετε δηλαδή; Καταρχάς,  δύο μέλη των ομάδων μας θα παρουσιάσουν συνοπτικά τις συνθήκες που επικρατούσαν στην Αθήνα και γενικότερα στην Ελλάδα τις παραμονές του Πελοποννησιακού Πολέμου και το πλαίσιο εντός του οποίου διαμορφώθηκαν οι δύο κυρίαρχες τάσεις στην Εκκλησία του Δήμου των Αθηναίων, η φιλοπόλεμη δημοκρατική, της οποίας ηγείται ο Περικλής και η φιλειρηνική ή καλύτερα η ουδετερόφιλη αριστοκρατική η οποία αποτελούσε στην ουσία κληρονομιά του Κίμωνα.

Μετά από την παραπάνω ανασκόπηση, έξι ρήτορές μας σε δύο ομάδες των τριών θα αναπτύξουν σε 4, 4 και 3 λεπτά συνολικά ανά ομάδα τα επιχειρήματα με τα οποία οι Δημοκρατικοί και οι Συντηρητικοί επεδίωξαν να πείσουν την Εκκλησία του Δήμου να ψηφίσει υπέρ ή κατά της κήρυξης πολέμου εναντίον των Πελοποννησίων και των συμμάχων τους.

Στη συνέχεια, εσείς, ως άλλοι Αθηναίοι βουλευτές έχετε τη δυνατότητα να προβείτε σε διευκρινιστικές ερωτήσεις ή σχόλια ως προς αυτά που θα έχουν ακουστεί.

 Τέλος καλείστε να ψηφίσετε υπέρ της παράταξης που σας φάνηκε η πλέον πειστική. Μην ξεχνάτε πως στη δημοκρατία του Περικλή δεν προβλεπόταν ούτε το λευκό ούτε η αποχή. ..

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, το ταξίδι μας στο χρόνο.

Ανασκόπηση

(Διαβάζουν δύο ανά παράγραφο. Ξεκινά ο Κυριάκος, συνεχίζει ο Ορφέας).

Κυριάκος: Βρισκόμαστε στα 431, κοντά πενήντα χρόνια μετά το τέλος των Περσικών Πολέμων και περί τα τριάντα χρόνια μετά από την ανάδειξη του Περικλή στην ηγεσία των Δημοκρατικών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, του «χρυσού αιώνος», η Αθήνα έχει φτάσει στο απόγειό της ισχύος της της με οδηγό τον Περικλή, που  έχει παγιώσει την κυριαρχία στο Αιγαίο, τη Μ. Ασία και τον Εύξεινο, έχει μεταφέρει το συμμαχικό ταμείο από τη Δήλο στην πόλη και έχει μόλις ολοκληρώσει το μεγαλεπίβολο οικοδομικό του πρόγραμμα στην Ακρόπολη, το οποίο πολύ σύντομα θα αποτελούσε αντικείμενο πανελλήνιου θαυμασμού.

Ορφέας : Ταυτόχρονα, ο Περικλής έχει κατοχυρώσει και την δική του ισχύ στο εσωτερικό της πόλης. Όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ιστορικός Θουκυδίδης, με τον Περικλή το αθηναϊκό πολίτευμα ήταν τυπικά δημοκρατία, ουσιαστικά όμως, αρχή του ενός, δηλαδή του Περικλή, του πρώτου πολίτη. Αυτό όμως δεν το είχε κατορθώσει μόνο χάρη στην αξεπέραστη πειθώ και τη ρητορική του δεινότητα αλλά και με έργα, ως επί το πλείστον πολεμικά. Ο Περικλής ως εκλεγμένος στρατηγός ήταν ο επικεφαλής σε εκστρατείες  εναντίον εξωτερικών εχθρών της Αθήνας και της Συμμαχίας  αλλά πρωτίστως εναντίον συμμάχων που αποστάτησαν, όπως οι Χαλκιδείς, οι Σάμιοι και οι Μεγαρείς. Είχε τέλος υποστηρίξει τον αθηναϊκό παρεμβατισμό στις εσωτερικές υποθέσεις συμμάχων, αντιπάλων αλλά και τρίτων πόλεων, πολιτική με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Χαρακτηριστική ως προς αυτό η περίπτωση της αθηναϊκής εμπλοκής στις κερκυραϊκές υποθέσεις, στα 435, επιλογή που για το Θουκυδίδη δρομολόγησε τις εξελίξεις ως τον πόλεμο.

Κυριάκος : Φτάνοντας λοιπόν στα 433-432, η ένταση μεταξύ των ελληνικών πόλεων κορυφώνεται, με αφορμή το Μεγαρικό ψήφισμα, το οποίο ψήφισε η Εκκλησία του Δήμου στην Αθήνα, ύστερα από πρόταση του Περικλή: το ψήφισμα απαγόρευε στους Μεγαρείς, που ήταν σύμμαχοι των Πελοποννησίων, να χρησιμοποιούν τα λιμάνια των πόλεων της Αθηναϊκής συμμαχίας, αλλά και τις αγορές της Αττικής..

Το μέτρο αυτό που έλαβε η Αθήνα , οδήγησε τα Μέγαρα σε οικονομική καταστροφή. Οι Μεγαρείς ξεσηκώθηκαν και πίεσαν τη Σπάρτη να κινηθεί εναντίον της  Αθήνας. Ωστόσο, ο Περικλής επέμεινε στην εφαρμογή του ψηφίσματος, παρόλο που τα νέφη του πολέμου πύκνωναν απειλητικά.

Φτάνοντας στα 431 π.Χ. ο βασιλιάς της Σπάρτης Αρχίδαμος Β΄ απέστειλε μία νέα αντιπροσωπεία, με την οποία ζήτησε από την Αθήνα να δεχτεί τους όρους της Σπάρτης.  Όμως ο Περικλής είχε απαγορεύσει ακόμα και την είσοδο της σπαρτιατικής αντιπροσωπίας στην πόλη της Αθήνας. Έτσι οι διαπραγματεύσεις δεν ξεκίνησαν καν.

 Ορφέας  Ήταν πλέον φανερό ότι ο πόλεμος που θα έκρινε τη μοίρα της Αθήνας  και της δημοκρατίας είχε ξεκινήσει. Ήταν, ωστόσο, αναπόφευκτος; Πώς θα ήταν τα πράγματα αν είχε τελικά επικρατήσει η συντηρητική παράταξη που δεν ήθελε τον πόλεμο;

Τί θα περιμέναμε να ακούσουμε στην Πνύκα και πώς  θα ψηφίζαμε εμείς- και εσείς- αν βρισκόμαστε στη θέση των Αθηναίων εκείνο  το μοιραίο καλοκαίρι του 431;

Ας παίξουμε λοιπόν αυτό το «φανταστικό-ιστορικό» debate κι ας προσπαθήσουμε να επιλέξουμε με βάση τις θέσεις και τη δεινότητα των ρητόρων μας, παραβλέποντας τη γνώση που έχουμε για την έκβαση του Πολέμου.